Voelt de narcist spijt?

Spijt of zelfmedelijden?

(Vaak lees je in de hij-vorm. Dit schrijft gemakkelijker. Maar momenteel stelt men bij vrouwen evenveel narcisme vast als bij mannen. De maatschappij zit in een stroom versnellende verandering.)

Een veel voorkomende misvatting over de narcist is de tegenstrijdigheid tussen spijt en zelfmedelijden. Cliënten die mij consulteren zijn er vaak van overtuigd dat hun narcistische partner soms spijt uitte en dit ook oprecht meende.

Wanneer we dieper graven, dan zien we hen geen spijt uiten, maar we zien hen vooral zelfmedelijden tonen. En ergens de wens om te willen veranderen. Maar deze fase is altijd weer heel snel voorbij. Het is wishful thinking.

Wroeging of spijt voelen impliceert ook dat je verantwoordelijkheid neemt voor wat je verkeerd hebt gedaan.

Iemand kan zeggen dat hij spijt heeft maar er de verantwoordelijkheid niet voor dragen.

Narcisten zijn hier kampioenen in. Wanneer het te warm onder hun voeten wordt muizen zij er oftewel van onderuit of zeggen ze spijt te hebben. Tegelijkertijd weigeren ze om erkentelijk te zijn voor anderen hun gevoelens.

Narcisme op zich uit zich op een hele aparte manier. Je moet beseffen dat jij voor deze persoon geen individu bent met een eigen identiteit, maar een verlengstuk van de narcist. Jij bestaat niet. Enkel wanneer jij niet reageert zoals ze dat willen zullen zij je hard wegduwen of terug willen samensmelten met jou. Maar spijt voelen? Neen. Enkel spijt dat ze weer eens opnieuw gefaald hebben.

In plaats van anderen als unieke individuen te zien en hen op hun eigen kwaliteiten en waarden te kunnen beoordelen, ziet de narcist hen als een weerspiegeling van zichzelf. Daardoor zijn de gevoelens van anderen voor de narcist onbelangrijk of zelfs onbestaande.

Want narcisten zien anderen als deel van zichzelf. Er is geen onderscheid. Dit is de enige manier om die andere dicht bij hen te kunnen voelen. Waar grenzen tussen twee unieke persoonlijkheden niet gezond meer zijn of simpelweg niet meer bestaan.

Narcisten voelen geen spijt.

Zij voelen teleurstelling. Maar dan vooral in hun partner, die eerst ideaal was en daarna met een slag van haar/zijn verhoog naar beneden kwam.

Maar ze voelen geen spijt om wat ze gedaan hebben. Het is een tijdelijk licht dat ze zien. En dan komen ze op relatietherapie. Ik zie hen maximum 2 keer op gesprek en dan vinden ze wel een reden om de therapie niet verder te zetten.

Zeggen en doen is niet hetzelfde. Word wakker. Geen woorden maar daden.

Om jouw gevoelens en pijn te kunnen erkennen zou dit in hun beleving betekenen dat ze aanvaarden dat zij een verschrikkelijk persoon zijn. Dat kunnen zij dus niet doen. Door hun eigen gedrag te negeren ontkennen ze jouw gevoelens. Zij tonen geen introspectie. Oh ja, tijdens de consultatie lijkt het wel of zij een volledig zicht op zichzelf hebben. Maar vergis je niet. Het gaat meteen al weer over de partner. En omdat niemand perfect is kan de narcist vaak de triggers en werkpunten van zijn partner perfect aanduiden. En hun eigen aandeel ontwijken ze op een charmante strategische manier.

Zijn verklaringen klinken als spijt.

“Denk je niet dat ik mij zo al slecht genoeg voel?” Is geen spijtverklaring. Het is de slachtofferrol.

Hij erkent hiermee geen verkeerde daden, of de gevoelens van de persoon die hij gekwetst heeft. Het dient hem als slachtoffer.

En als hij dan zegt dat jij hem een slechter gevoel geeft, dan maakt dit van jou de schuldige. Met andere woorden, jij bent niet de gekwetste persoon, maar hij wel. Hoe durf jij nog maar insinueren dat hij iets verkeerd deed?

Het is oké voor hem om zich zo te gedragen, maar het is verkeerd van jou om hem terecht te wijzen. Als je nog maar een poging doet om hem te zeggen hoe jij je voelt, zal dit gezien worden als een persoonlijke aanval. En dan geef jij niet om zijn gevoelens.

Hoe hij zich voelt is het allerbelangrijkste en hij zal dat gevoel nooit loslaten. Dat kunnen ze gewoonweg niet. Want dit is alles wat ze hebben.

Deze mensen kunnen heel zelfzeker overkomen. Of op een redelijke manier zeggen dat jij het verkeerd ziet en over reageert.

Oftewel ontkent hij ronduit zijn gedrag door het rechtstreeks op jou te projecteren en door te zeggen dat jij hem dit hebt aangedaan. Of hij zal beweren dat jij begonnen bent met gemeen te doen en jou wijzen op jouw tekortkomingen.

De uitkomst hiervan wordt dan een ‘welles nietes discussie’.

En zo bereikt hij uiteindelijk dat hij zichzelf niet gaat verdedigen, maar jij.

Dit is gewoonweg omdat zij niet naar binnen kunnen kijken. Een ander moet dit voor hen opvangen. Het is onrechtvaardig, onredelijk en het is ook geen spijt.

Wanneer je echt spijt hebt, dan ga je niet ontkennen of trachten goed te praten wat je gedaan hebt. Je aanvaardt het, je leert eruit en je gaat verder.

Wanneer je oprecht spijt hebt, dan zoek je niet naar allerlei redenen om anderen ervan te beschuldigen. Wanneer je spijt hebt dan ga je de andere persoon niet herhaaldelijk beschuldigen om je eigen vel te redden.

En het belangrijkste van al, als je echt spijt hebt, dan stop je ermee met de andere te kwetsen.

Hoe kan je het verschil zien tussen echte spijt?

Dat is simpel. Op wie worden de beschuldigingen gericht, op jou of op hem?

Slachtofferrol klinkt als ik-ik-ik.

“Ik word altijd maar aangevallen. Het ligt aan de hele wereld, behalve aan mezelf. Ik kan nooit goed genoeg doen voor jou. Jij wil mij gewoon raken. Niemand houdt ooit rekening met mijn gevoelens. Ik heb het altijd maar gedaan. Dit overkomt mij nu steeds altijd opnieuw. Het zijn leugens die over mij worden verteld. Ik doe nog zo mijn best. Je hebt zelfs onlangs nog gezegd dat je geen betere partner kan vinden dan ik. Je moet weten wat je wil. Het is gemakkelijk om mij te beschuldigen voor iets dat ik niet heb gedaan.”

Het gaat steeds over zijn gevoelens en niet over die van jou.

Het dramagehalte zal zo hoog oplopen, dat je deze ruzie met de narcist zo snel mogelijk achter de rug wil hebben. Want jullie bevinden zich in een modderbad, waar je nooit tot een compromis komt.

Charme offensief.

Nadat hij jou betichtte en de schuld van alles gaf, dient het charmeoffensief zich spoedig aan. Nu hangt het ervan af hoe erg je nog aan de koordjes hangt. Als dat het geval is, dan kan het goed zijn dat je een tijd genegeerd wordt. Want dit kunnen zij zich toch goed permitteren.

Voor de negeerfase zijn uitlegbare klinische redenen voor. Dit komt door de verbinding die als kind met de primaire hechtingfiguur werd geïnstalleerd. Tijdens de consultatie leg ik uit hoe dit allemaal in elkaar zit.

Als je houdbaarheidsdatum als partner bijna overtijd is en je dreigt uit de relatie te stappen, dan zal hij allicht meer moeite doen. Dan zal hij jou wijsmaken dat het hem spijt. Misschien krijg je wel een verlovingsring? Of wil hij kinderen met je? Of krijg je complimentjes en bloemen? Wil hij wel gaan samenwonen? Neemt hij jou mee op een dure vakantie? Misschien stelt hij wel therapie voor? En lijkt het alsof hij zijn fouten heeft ingezien en wil veranderen?

De partners zijn al blij met een paar broodkruimels en dat beseft deze narcist. Die zal je krijgen, maar ook niet meer dan dat. En als het meer is dan duurt het liedje niet lang.

Want vraag niet aan de narcist om langdurig te investeren. Ben je wel gek? Hij doet net zolang zijn best, tot je weer in zijn web hangt. Dan is de betovering weer voorbij. En ontwaak je hierna weer uit de illusie.

De partners van de narcist luisteren enkel maar naar hun woorden en nemen ze aan als een teken van spijt. Zij geloven echt dat het hun spijt. Helaas is dit niet het geval. Want ze vergeten om naar hun gedrag te kijken.

Ze foppen zichzelf steeds opnieuw door enkel naar de holle woorden te luisteren. Zij vertrouwen blindelings op wat de narcist hun vertelt. Zij zijn hier ware experts in. Ze willen en kunnen de waarheid niet inzien, omdat deze te pijnlijk is. Zij houden liever vast aan de eeuwige hoop dat de narcist ooit zal veranderen. Het is die hoop dat hen nog dieper in het misbruik sleurt.

De enige verontschuldiging is veranderd gedrag.

De enige manier om te zien of iemand echt spijt heeft, is dat ze stoppen met jou pijn te doen.

Als dit niet gebeurt, dan is de kans heel groot dat ze geen spijt hebben!

 

Consultatie