Wanneer je tot de vaststelling komt dat je geliefde een narcist is, dan is dat zeer traumatisch. Hier wordt weinig over gesproken en je staat op dat moment helemaal alleen met je gedachten en gevoelens.

Ook al heb je op dat moment een vertrouwenspersoon. Als deze zelf geen misbruik heeft meegemaakt, dan is het vrijwel onmogelijk om een slachtoffer te steunen, laat staan te begrijpen. Uiteraard helpt praten zeker, want daar hebben zij grote nood aan.

Maar de omgeving maakt het slachtoffer al snel duidelijk dat het tijd wordt om zich hierover te zetten. Zij vergelijken het met het einde van een relatie, zoals zij die in de maatschappij kennen. “Jouw relatie heeft niet gewerkt, neem afscheid en begin opnieuw”. Zo bot wordt het niet altijd gezegd, maar dat is wel de ondertoon.

Dit werkt hoegenaamd niet voor slachtoffers van narcisme. Deze mensen staan met hun tippen op de mentale afgrond en zij voelen zich volledig leeg en kapotgemaakt. Zij weten niet meer wie ze zijn. Hun identiteit werd afgepakt en vermorzeld.

Wanneer ze in contact komen met een pathologische narcist, of iemand uit de cluster B, dan triggert hun buikgevoel dat er iets mis is met deze persoon. Ze zijn vaak niet in staat om te zien dat het misbruikend gedrag is, en zij gaan ervan uit dat er iets scheelt en willen helpen. Dit is hun grote valkuil en ze raken hier totaal in verstrikt. Zo zoeken ze dan websites over narcisme op en komen dan terecht bij artikels zoals de mijne.

Vanuit hun eigen innerlijke wordt het narcistische gedrag opnieuw vertaald en in een andere context geplaatst, zodat het beter door het slachtoffer wordt begrepen.

Ik geef een voorbeeld. Wanneer het slachtoffer aan haar narcist vraagt om met zijn gedrag te stoppen, dan maakt zij zichzelf wijs dat hij het niet goed heeft begrepen, of dat ze het niet duidelijk genoeg aan hem heeft uitgelegd.

Hier neem het slachtoffer zichzelf als voorbeeld. Want als iemand tegen haar zou zeggen, “je kwetst mij”, dan zou zij meteen met haar gedrag stoppen. Omdat zij zelf anderen zo niet zou behandelen, gelooft ze blindelings in het goede van anderen.

Wanneer de narcist zijn gedrag niet aanpast, interpreteert het slachtoffer het tot iets dat ze kan begrijpen. Ze bedenkt in zijn plaats excuses en neemt hem tegenover zichzelf en anderen in bescherming.

Op de duur zal ze deze volwassene met handen en voeten het basisconcept trachten uit te leggen van respect en empathie. Hoe hij zijn deel van de verantwoordelijkheid moet nemen en rekening moet houden met haar gevoelens en de relatie.

Ze denken dat wanneer ze de juiste manier hebben gevonden om het over te brengen, er bij hem een licht zal gaan branden en hij het eindelijk zal begrijpen. Dat zijn gedrag zal stoppen.

De waarheid was sinds het begin al duidelijk. Maar omdat ze het met zichzelf zo heeft overlegd, herkent ze het niet. Wanneer ze er lang is aan blootgesteld, zou ze het moeten inzien en herkennen, maar ze doet dat niet, omdat ze niet wil.

Haar hele leven is erop ingesteld om de narcist te bereiken, hem te helen en het probleem op te lossen. Daarom kunnen de meesten zich niet losmaken van de relatie. Omdat er meestal een zeer krachtige traumaverbinding is. De bevrediging werd hen ontzegd. Ze hebben er zo hard voor gewerkt en op gewacht. Het is immens hard om hier een punt achter te zetten en te vertrekken. Ze kunnen niet afsluiten en er is geen gelukkig einde.

Het is een eindeloze cyclus die nergens naartoe gaat.

Wanneer je in een relatie met een narcist bent geweest, heb je nooit het gevoel gehad dat er vooruitgang was. Dat je nooit dichter tot bij de narcist bent geraakt en nog altijd even ver staat als bij het begin. Je hem ook nooit beter leerde kennen en je er nog steeds geen hoogte van krijgt. Zelfs wanneer de relatie jaren heeft geduurd. Omdat de narcist alle vormen van ware intimiteit weigert. Maar ook dat de persoon die je wilde bereiken niet bestaat. Er is geen diepgang in de narcist zijn façade.

Het is een oppervlakkig masker om zijn ware ik te verbergen.

Maar er valt niemand te leren kennen. Ze zijn leeg en zij hebben geen geldige identiteit.

Wanneer ze naar antwoorden zoeken, omdat ze voelen dat er duidelijk iets mis is met hun geliefde, ontdekken ze vaak informatie die verontrustend is en zelfs weerzinnig. Het is zeer hard om naar de ervaringen van andere slachtoffers te luisteren. En ook al herkent zij haar verhaal erin, dan kan ze nog lang in de ontkenning blijven.

Want ook al is het een opluchting om haar verhaal bevestigd te krijgen. De harde waarheid over de narcist is zeer stressvol. Het shockeert en het voelt als een vernedering. “Hoe kon ik dit niet inzien, weten? Hoe kon ik zo stom zijn, me zo verlagen?” Het zijn logische vragen om te stellen, maar ze missen het doel.

Je bent ook maar menselijk. Je geloofde in het goede van de mens en daarom zag je het niet. Waarom je zolang in het misbruik bleef is een andere vraag. Dat is een vraag die mettertijd zal beantwoord worden en waaraan je heel hard zal moeten werken.

In het begin met de shock omgaan van deze ontdekkingen is al hard genoeg.

Tot het besef komen dat er echt iets mis is met je partner is dan wel weer een opluchting. Maar ontdekken dat je partner niet van jou houdt en niet met jou begaan is, doet immens pijn. Het is hartverscheurend.

En wanneer je dan terugkijkt naar de relatie, was dit altijd al zichtbaar geweest, maar zag je het gewoonweg niet. Het kan de narcist niets schelen. Op geen enkele manier zelfs dat jij dacht. Je betekende totaal niks voor hem. Hij zal achteraf ook niks doen om jou te overtuigen van zijn liefde. Toch niet in daden.

Wat dan nog het ergste is, dat je nu het antwoord kent en je ontdekt dat er geen enkele oplossing is. Je voor een muur staat van machteloosheid.

Al die jaren dat je vocht om tot deze persoon te kunnen doordringen, dienden tot niets. Er komt geen gelukkig einde. Dit is zeer moeilijk om te verwerken. Velen kunnen dan nog niet opgeven en houden toch vast aan dat kleine beetje hoop.

Ze kunnen beslissen om de waarheid te negeren, en keren terug naar de relatie om toch nog dat bevredigende gevoel te kunnen verwezenlijken. Het is begrijpelijk, maar zeer schadelijk.

Er is trouwens geen enkele wet die zegt dat je geen verkering mag hebben met een pathologische narcist. Maar je kwetst alleen jezelf als je geen realistische verwachtingen creëert.

Een ezel stoot zich geen twee keer aan dezelfde steen.

In een relatie blijven in de hoop dat de andere zal veranderen, zodat jij niets moet veranderen, is geen manier van leven. Het is ongezond en je verdient beter.

Wees niet bang voor verandering.

Wanneer de grootste shock voorbij is kan de heling worden ingezet.

Als je afstand neemt, zal je zonder de narcist in je leven opnieuw energie en kracht opbouwen en mettertijd ook een beter overzicht krijgen. Je zal zien dat het elke dag een beetje beter gaat.

Achteraf zal je inzien dat de tijd met je narcist geen tijdverlies was en dat je geestelijk een grote sprong maakte. Wees niet hard voor jezelf, omdat je het niet sneller inzag. Dit hoort nu eenmaal bij deze les. En de les duurt zolang als ze nodig is, om ze geleerd te krijgen.

Als er één voordeel is aan de narcist. Dan is het wel het inzicht dat hij aan anderen toont, dat ze meer van zichzelf moeten houden.